Τα παιδιά στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης: νέοι κίνδυνοι, νέες ευθύνες

Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) έχει εισβάλει δυναμικά στην καθημερινότητα των παιδιών: από τα παιχνίδια και τις εφαρμογές μάθησης μέχρι τα social media και τα chatbots που λειτουργούν ως «ψηφιακοί φίλοι». Η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται πλέον «στο επίκεντρο της ψηφιακής εμπειρίας των παιδιών» και χρησιμοποιείται ακόμη και για σχολικές εργασίες ή καθημερινές αποφάσεις. Το πλέον ανησυχητικό είναι ότι η ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται η τεχνολογία ξεπερνά συχνά την ικανότητα των ενηλίκων, αλλά κυρίως των παιδιών, να την κατανοήσουν.

Η τεχνητή νοημοσύνη σήμερα, δεν αποτελεί απλώς ένα εργαλείο. Έχει γίνει πλέον μέρος της καθημερινής ζωής των παιδιών, είτε μέσα από εφαρμογές και παιχνίδια, είτε μέσω εκπαιδευτικών εργαλείων. Αν και προσφέρει σημαντικές δυνατότητες όμως, η χρήση της χωρίς τη σωστή καθοδήγηση μπορεί να οδηγήσει σε παραπληροφόρηση, σύγχυση και συναισθηματική ανασφάλεια.

Ο ρόλος των γονέων

Η προστασία των παιδιών στον ψηφιακό κόσμο δεν αφορά μόνο τα τεχνικά εργαλεία ή τις ρυθμίσεις ασφαλείας. Αφορά κυρίως τον ρόλο των γονέων, τη στάση τους απέναντι στην τεχνολογία και τον τρόπο με τον οποίο συνοδεύουν τα παιδιά τους στην καθημερινή τους επαφή με αυτήν. Μέσα από την επικοινωνία, την κατανόηση και την καθοδήγηση, οι γονείς μπορούν να λειτουργήσουν ως σταθερό σημείο αναφοράς, βοηθώντας τα παιδιά να αναπτύξουν κριτική σκέψη και να νιώθουν ασφαλή όταν χρησιμοποιούν ψηφιακά εργαλεία. Οι ειδικοί προτείνουν μεταξύ άλλων και τα παρακάτω:

·        Εκπαίδευση στην ψηφιακή κριτική σκέψη. Τα παιδιά πρέπει να μάθουν να αμφισβητούν την «αλήθεια» του περιεχομένου που βλέπουν, χρησιμοποιώντας τις ευρύτερες γνώσεις τους, ζητώντας τη βοήθεια των ενηλίκων όπου χρειάζεται. Τα παιδιά πρέπει να γνωρίζουν ότι δεν είναι πάντα πραγματικά ή αληθινά όσα βλέπουν, διαβάζουν ή ακούν στο διαδίκτυο.

·        Χρήση εργαλείων γονικού ελέγχου τα οποία μπορούν να περιορίσουν την πρόσβαση σε επικίνδυνες εφαρμογές ή λειτουργίες. Η χρήση τους κρίνεται απαραίτητη, ειδικά σε μικρά παιδιά, καθώς ακόμη και λίγα λεπτά χωρίς επίβλεψη μπορεί να εκθέσουν το παιδί σε ακατάλληλο ή επικίνδυνο περιεχόμενο..

·        Περιορισμός της χρήσης AI‑companions. Αυτό κρίνεται απαραίτητο ειδικά όταν δεν υπάρχει σαφής εποπτεία ή όταν οι εφαρμογές ή τα παιχνίδια που χρησιμοποιούνται δεν έχουν σχεδιαστεί για παιδιά. Χωρίς την παρουσία ή την καθοδήγηση ενός ενήλικα, το παιδί μπορεί να λάβει απαντήσεις που δεν είναι κατάλληλες για την ηλικία του, να μοιραστεί προσωπικές πληροφορίες χωρίς να το καταλάβει, ή να επηρεαστεί από συμβουλές ή σχόλια που δεν είναι σωστά ή ασφαλή.

 (Πηγή: saferinternet4kids.gr)

Εκπαιδευτικός: Μαριάννα Γαλαυτή