Μια τάξη χωράει πολλές φωνές

 

Κάθε χρόνο, στις 16 Μαΐου, τιμάται η Διεθνής Ημέρα Συμβίωσης με Ειρήνη, μια ημέρα που μας καλεί να σκεφτούμε ξανά κάτι πολύ απλό, αλλά και πολύ σημαντικό: πώς μπορούμε να ζούμε μαζί, να συνεργαζόμαστε, να διαφωνούμε χωρίς να πληγώνουμε και να σεβόμαστε ο ένας τον άλλον, ακόμα κι όταν δεν μοιάζουμε σε όλα. Σύμφωνα με την UNESCO, η ειρηνική συνύπαρξη δεν σημαίνει απλώς να μην υπάρχουν συγκρούσεις. Σημαίνει να μπορούμε να αποδεχόμαστε τις διαφορές, να ακούμε, να αναγνωρίζουμε, να σεβόμαστε και να εκτιμούμε τους άλλους, ζώντας με τρόπο ειρηνικό και ενωμένο.

Αν το σκεφτούμε μέσα από τη σχολική ζωή, η ιδέα αυτή γίνεται ακόμα πιο κοντινή. Μια τάξη δεν είναι ποτέ μια ομάδα παιδιών που σκέφτονται, μιλούν, νιώθουν ή αντιδρούν με τον ίδιο τρόπο. Κάθε παιδί φέρνει μαζί του τον δικό του χαρακτήρα, τις δικές του εμπειρίες, τις δικές του δυσκολίες, αλλά και τα δικά του χαρίσματα. Άλλο παιδί εκφράζεται εύκολα και αυθόρμητα, άλλο χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να ανοιχτεί. Κάποιο γελά δυνατά, κάποιο προτιμά να παρατηρεί σιωπηλά. Κάποιο αναλαμβάνει πρωτοβουλίες, ενώ κάποιο άλλο νιώθει πιο ασφαλές όταν ακολουθεί την ομάδα. Αυτή η διαφορετικότητα, όμως, δεν είναι εμπόδιο. Είναι ο πλούτος της τάξης.

Το να ζούμε μαζί ειρηνικά δεν σημαίνει ότι συμφωνούμε πάντα ή ότι δεν υπάρχουν ποτέ παρεξηγήσεις. Στην καθημερινότητα του σχολείου είναι φυσικό να υπάρχουν διαφορετικές γνώμες, μικρές εντάσεις, στιγμές θυμού ή αδικίας. Το σημαντικό είναι να μαθαίνουμε τι κάνουμε μετά. Να μπορούμε να σταματάμε πριν πούμε μια κουβέντα που θα πληγώσει, να ακούμε και την άλλη πλευρά, να ζητάμε συγγνώμη όταν χρειάζεται και να προσπαθούμε να βρίσκουμε λύσεις με διάλογο. Η ειρήνη, άλλωστε, δεν φαίνεται μόνο στις μεγάλες αποφάσεις, αλλά και στις μικρές καθημερινές επιλογές μας.

Στο σχολείο, η ειρηνική συνύπαρξη χτίζεται σιγά σιγά. Χτίζεται όταν ένα παιδί δίνει χώρο σε έναν συμμαθητή του να μιλήσει. Όταν μια ομάδα δεν αφήνει κανέναν απ’ έξω. Όταν κάποιος υπερασπίζεται με ήρεμο τρόπο αυτόν που αδικείται. Όταν μαθαίνουμε να λέμε «δεν συμφωνώ», χωρίς να προσβάλλουμε. Όταν καταλαβαίνουμε ότι ο σεβασμός δεν είναι απλώς ένας κανόνας γραμμένος στον τοίχο της τάξης, αλλά ένας τρόπος να κάνουμε τους άλλους να νιώθουν ασφαλείς δίπλα μας.

Η UNESCO τονίζει ότι η ημέρα αυτή είναι μια αφορμή για να ενισχύονται η ειρήνη, η ανεκτικότητα, η ένταξη, η κατανόηση και η αλληλεγγύη, ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να ζουν ενωμένοι μέσα στη διαφορετικότητά τους. Αυτές οι έννοιες μπορεί να ακούγονται μεγάλες, όμως στην πραγματικότητα αρχίζουν από πολύ μικρές πράξεις: από μια ευγενική κουβέντα, από μια δεύτερη ευκαιρία, από μια συνεργασία που στην αρχή φαινόταν δύσκολη, από την προσπάθεια να δούμε τον κόσμο και μέσα από τα μάτια του άλλου.

Γι’ αυτό και το σχολείο μπορεί να γίνει ένα μικρό εργαστήρι ειρήνης. Όχι επειδή όλα είναι πάντα ήρεμα και τέλεια, αλλά επειδή μέσα σε αυτό τα παιδιά μαθαίνουν να συνυπάρχουν αληθινά. Μαθαίνουν να μοιράζονται τον χώρο, τον λόγο, τις ιδέες και τις ευθύνες. Μαθαίνουν πως η δύναμη μιας ομάδας δεν βρίσκεται στο να είναι όλοι ίδιοι, αλλά στο να μπορούν όλοι να νιώθουν ότι έχουν θέση μέσα σε αυτήν.

Η Διεθνής Ημέρα Συμβίωσης με Ειρήνη μάς θυμίζει, λοιπόν, ότι η ειρήνη δεν ξεκινά κάπου μακριά. Ξεκινά από τον τρόπο που κοιτάζουμε τον διπλανό μας, από τον τρόπο που μιλάμε όταν διαφωνούμε, από το αν επιλέγουμε να αποκλείσουμε ή να συμπεριλάβουμε. Και ίσως, τελικά, μια τάξη που μαθαίνει να ακούει, να σέβεται και να συνεργάζεται να είναι ένα από τα πιο όμορφα παραδείγματα για το πώς μπορεί να γίνει ο κόσμος λίγο πιο δίκαιος, πιο ανθρώπινος και πιο ειρηνικός.

Πηγή: UNESCO – International Day of Living Together in Peace

https://www.unesco.org/en/days/living-together-peace

Εκπαιδευτικός Μαρία Μπαρόλα