Μια μικρή ιστοριούλα για να θυμούνται τα παιδιά
την ορθογραφία των ρημάτων που τελειώνουν σε -ήνω.
Ένας εκδρομέας μας μαθαίνει τα τέσσερα ρήματα που τελειώνουν σε -ήνω! Όταν πηγαίνω εκδρομή στο δάσος στήνω τη σκηνή μου και συνήθως ψήνω μπριζόλες. Προσέχω όμως να σβήνω τη φωτιά και να μην αφήνω κανένα σκουπίδι όταν φεύγω.
Αν θυμάσαι την ιστορία, έμαθες τα ρήματα που τελειώνουν σε -ήνω!
Εκπαιδευτικός Δώρα Παππά
Παρατήρησε τις παρακάτω προτάσεις:
Α. Χτες το βράδυ τα παιδιά δεν κοιμήθηκαν.
Β. Η μητέρα πήγε για ψώνια.
Οι προτάσεις που μόλις διάβασες έχουν ολοκληρωμένο νόημα, μπορούν να σταθούν μόνες τους στο λόγο. Γι’ αυτό λέγονται κύριες προτάσεις ή ανεξάρτητες.
Διάβασε προσεκτικά τις παρακάτω προτάσεις:
Γ. ....γιατί κρυώνει.
Δ. ....όταν γυρίσει.
Οι προτάσεις Γ και Δ δεν έχουν ολοκληρωμένο νόημα και γι’ αυτό δεν μπορούν να σταθούν μόνες τους στον λόγο. Λέγονται δευτερεύουσες προτάσεις ή εξαρτημένες γιατί έχουν ανάγκη από μια κύρια πρόταση για να μας δώσουν ένα ολοκληρωμένο νόημα.
Παραδείγματα:
1. Έκλεισε το παράθυρο, γιατί κρύωνε. (η πρόταση γιατί κρύωνε είναι η δευτερεύουσα)
2. Θα ξεκουραστεί, όταν γυρίσει στο σπίτι. (η πρόταση όταν γυρίσει στο σπίτι είναι η δευτερεύουσα)
Έχουμε πολλά είδη δευτερευουσών προτάσεων.
Ένα είδος είναι οι δευτερεύουσες χρονικές προτάσεις. Μας δείχνουν χρόνο και απαντούν στην ερώτηση πότε.
Λέγονται επιρρηματικές γιατί λειτουργούν σαν επιρρήματα, δηλαδή μας δίνουν παραπάνω πληροφορίες για το ρήμα της κύριας πρότασης.
Οι δευτερεύουσες χρονικές προτάσεις εισάγονται δηλαδή «μπαίνουν» στον λόγο με τους χρονικούς συνδέσμους, τις λέξεις που ενώνουν τις προτάσεις και δείχνουν χρόνο.
άμα, όταν, ενώ, καθώς, αφού, αφότου, πριν, μόλις,
προτού, ώσπου, ωσότου, σαν, που
Παραδείγματα:
Όταν γαληνέψουν οι θάλασσες, θα φύγουν τα καράβια.
Καθώς γυρνούσαμε στο σπίτι, χτύπησε το πόδι του σε μια κολώνα.
Θα φάμε αφού γυρίσεις στο σπίτι.
Ώσπου να το μάθει, ο κακοποιός θα έχει φύγει μακριά.
Θα ξεκινήσουμε σαν ξημερώσει. (= όταν ξημερώσει)
Άσκηση
Στις παρακάτω περιόδους σημείωσε ποιες προτάσεις είναι κύριες και ποιες δευτερεύουσες χρονικές. Κύκλωσε τον σύνδεσμο.
Θα φάω όταν το αποφασίσω.
Κόπηκε το ρεύμα ενώ έκανα μπάνιο.
Ήρθε αφού έφυγες.
Φόρεσε τη ζακέτα σου πριν βγεις από το σπίτι.
Δεν τους ξαναείδε, αφότου τελείωσαν τα μαθήματα.
Όταν γυρίσεις από τη δουλεία, πάρε με τηλέφωνο.
Θα μείνω μαζί σας, ωσότου ξημερώσει.
Σιγουρέψου ότι έχεις τον σωστό αριθμό, προτού τον καλέσεις.
Μόλις χτυπήσει το κουδούνι, τα παιδιά τρέχουν στην αυλή.
Εκπαιδευτικός Αθηνά Αθουσάκη
ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟΥ
Συγγραφέας:Θοδωρής Παπαϊωάννου
«Απέναντι»
Ένας δρόμος κακός, μαύρος σαν φίδι, μπλοκάρει τη συνάντηση δυο αγαπημένων.
Ο Μέλιος, ένα μικρό μαύρο σκαθάρι, θέλει να δει πάση θυσία τη Μελανή, την
αγαπημένη του, που μετακόμισε και μένει κάτω από την βελανιδιά στην άλλη
άκρη του δάσους. Αλλά πώς;
Διαβάζει και ξαναδιαβάζει ο Μέλιος το γράμμα της αγάπης τους. “Θα σε
περιμένω αγαπημένε μου, μόνο μην πάρεις μαζί σου την μεγάλη σου χωματένια
μπάλα” γιατί θα σε δυσκολέψει, του λέει εκείνη. Βέβαια, στην Εθνική που τους
χωρίζει πηγαινοέρχονται με μεγάλες ταχύτητες αυτοκίνητα, μηχανές και
φορτηγά, αλλά ο Μέλιος, τρελά ερωτευμένος, τον κίνδυνο αψηφά και για το
ταξίδι ξεκινά.
Πώς να πάει; Με τι μέσο; Με το μπλε ποδήλατο, με το βιολετί πατίνι; Με το
κόκκινο μαγικό χαλί; Να πάρει το πατίνι; Να πάρει την σκούπα;
Τελικά το ουράνιο τόξο έρχεται να δώσει την λύση και σαν γέφυρα απλώνει τα
χρώματα του για να φέρει κοντά τους δυο ερωτευμένους. Και η Μελανή «ήταν
εκεί και περίμενε...».
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
1. Γράφω μία συνώνυμη για κάθε λέξη που ακολουθεί.
μπλοκάρει, περιμένω, δυσκολεύω, παίρνω (το πατίνι)
2. Αντικαθιστώ χρονικά το ρήμα δίνω σε ενεργητική και παθητική φωνή, μόνο
στους παρελθοντικούς χρόνους (Παρατατικός – Αόριστος – Υπερσυντέλικος).
Προσέχω ιδιαίτερα την ορθογραφία του ρήματος.
3. Ποιο μήνυμα θέλουν να περάσουν στους ανθρώπους ο Μέλιος και η Μελανή;
Αφού απαντήσω, ζωγραφίζω το ουράνιο τόξο που έγινε γέφυρα πάνω από την
εθνική οδό για τα δύο ζωάκια.
Εκπαιδευτικός Ευτυχία Μπακογιάννη
https://www.thinglink.com/user/1316446301553950721
Για
να δημιουργήσετε μια ψηφιακή αφίσα πρέπει να δημιουργήσετε έναν λογαριασμό στη
σελίδα.
Εκπαιδευτικός Κατερίνα Μεμένιου
