Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας οι μαθητές μπορούν να εξασκηθούν στην αναγνώριση και τον συντακτικό ρόλο των δευτερευουσών προτάσεων με αυτοματοποιημένο σύστημα διόρθωσης και αξιολόγησης.
Δευτερεύουσες ονοματικές προτάσεις
(Ειδικές, Βουλητικές, Ενδοιαστικές, Πλάγιες Ερωτηματικές, κάποιες Αναφορικές)
Το γεγονός ότι οι μαθητές μας πια βρίσκονται στην Δ’ τάξη κι αυτό σημαίνει ότι αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι μεγαλώνουν και κάτι διαφορετικό συμβαίνει τόσο εσωτερικά, όσο και εξωτερικά τους… καθώς και το γεγονός ότι αυτή ακριβώς η αλλαγή έχει αρχίσει να διαταράσσει τα «νερά», όσον αφορά τις μεταξύ τους σχέσεις, επέλεξα να κάνω μια δραστηριότητα – παιχνίδι που ίσως ακουστεί λίγο παλιομοδίτικη, όμως προσωπικά τη θεώρησα πιο επίκαιρη από κάθε άλλη φορά… «Το χαλασμένο τηλέφωνο».
Ναι, καλά βλέπετε! Καλά όλα αυτά τα ερεθίσματα της εικόνας και του ήχου που δέχονται καθημερινά από τα οπτικοακουστικά μέσα τα παιδιά μας, κάποιες φορές όμως χρειάζεται και κάτι πιο πρακτικό. Αυτή λοιπόν θεώρησα πως είναι η φορά που θα πρέπει να κάνω κάτι άμεσα για να περιορίσω και εν τέλει να εξαλείψω το φαινόμενο του «χαλασμένου τηλεφώνου» ή αλλιώς «ακούω και μεταφέρω τα γεγονότα όπως θέλω για τους συμμαθητές μου», με αποτέλεσμα να τους πληγώνω.
Έτσι λοιπόν ξεκίνησα να τους ρωτάω αν ξέρουν πώς παίζετε το παιχνίδι αυτό. Κάποια μου απάντησαν θετικά, ενώ άλλα αρνητικά λέγοντας πως το παιχνίδι αυτό το έπαιζαν οι γονείς τους κάποτε. Χωρίς να εξηγήσω γιατί και πώς, όπως ήταν όλοι οι μαθητές καθισμένοι στα θρανία τους, ξεκίνησα πρώτη λέγοντας χαμηλόφωνα μια πρόταση στον πρώτο μαθητή που βρισκόταν μπροστά μου. Εκείνος την μετέφερε στον διπλανό του, ο διπλανός του στον επόμενο… μέχρι που φτάσαμε στον τελευταίο, ο οποίος είπε δυνατά αυτό που είχε ακούσει…
Όπως ήταν αναμενόμενο, ό,τι ειπώθηκε αρχικά, κατέληξε εντελώς διαστρεβλωμένο, με τους μαθητές μου από κάτω να γελούν αρχικά και έπειτα να μένει ένα έκπληκτο βλέμμα στα πρόσωπά τους. Τότε ήταν η στιγμή που τους εξήγησα ότι ακριβώς αυτό συμβαίνει κι όταν μεταφέρουμε κάτι που οι ίδιοι δεν έχουμε ακούσει ή δεν έχουμε δει, το οποίο συνεχίζει να αναπαράγεται κι από άλλους ανθρώπους.
Τότε ήταν που έμειναν ακόμα πιο έκπληκτοι και τα χεράκια τους σηκώθηκαν με μιας για να μοιραστούν τις σκέψεις, τα συναισθήματά τους και κάποιες εμπειρίες τους.
Μπορώ να πω πως έδειξαν να το καταλαβαίνουν και πλέον το ζήτημα αυτό να έχει πάψει να μας απασχολεί. Σε κάθε περίπτωση θέλω να τονίσω ότι ακόμα και από κάτι μικρό κι απλό οι μαθητές μας είναι σε θέση να μάθουν, αρκεί να το δοκιμάσουν έμπρακτα και οι ίδιοι… μια προσπάθεια θα σας πείσει!
Ομιλία του Γεωργίου Σεφέρη κατά την ανακήρυξη του ως επίτιμου Διδάκτωρος της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. Θεσσαλονίκη, 1964.
Ένα κείμενο πολύτιμο για όποιον ενδιαφέρεται για την γλώσσα μας, την ποίηση και κυρίως για την αξία της παράδοσής μας.
«Εδώ, στις χώρες του Μεγαλέξαντρου είταν αναπόφευκτο να θυμηθώ τον θρυλικό βασιλέα και το λόγο του, καθώς τον μνημονεύει η περιώνυμη «φυλλάδα»: «των βασιλέων τα δώρα πάντοτε πολλά πρέπει να είναι». Μου εκάματε ένα βασιλικό δώρο, σεις που κρατάτε τα φώτα της σοφίας σ’ αυτό το σύνορο … Στην ίδια «φυλλάδα» υπάρχει ένας λόγος ακόμη: «Όταν ο Αριστοτέλης ρώτησε τον Αλέξαντρο: «το μάλαμα και τον πλούτο όπου επήρε από όλον τον κόσμο που τον έχει;», εκείνος αποκρίθηκε: «οι ηγαπημένοι μου σύντροφοι και ο λαός είναι το μάλαμα και ο πλούτος μου»…
…Έχουμε μίαν ιδιότροπη ιστορία· πώς να την πω αλλιώς· εμείς οι σημερινοί Έλληνες. Η συνέχεια της ελεύθερης ανάπτυξης της ζωής μας κόπηκε από μία «νύκτα αιώνων». Αυτό είναι το χοντρό γεγονός· δεν πρόκοψαν αρμονικά τα διάφορα κλωνάρια της ζωής του σημερινού ελληνικού κόσμου. Κι όταν ελευθερωθήκαμε, η προσπάθεια για την απελευθέρωση, και η ίδια η απελευθέρωση, μας έφερε τέτοιες αντιδράσεις και προκάλεσε τέτοια φαινόμενα, που ακόμη σήμερα λογαριάζουμε κάποτε πόσα πράγματα τεχνητά δημιούργησε το νεογέννητο Ελλαδικό κράτος. Από αυτά τα τεχνητά είναι και η ροπή μας προς την επιφανειακή ρητορεία, αυτή τη λοιμική. Ίσως αυτά να μην έγιναν τότε από το μηδέν. Είναι πολύ πιθανό πως είχαν κι άλλα αίτια. Όμως καλλιεργήθηκαν και προστατεύθηκαν όσο ποτέ κάτω από τον ίσκιο της ελευθερίας που μας χάρισαν οι καταπληκτικοί εκείνοι άνθρωποι του Εικοσιένα. Είναι οδυνηρή η αντίθεση, όταν τα αναλογίζεται κανείς…
Βρισκόμαστε σ’ ένα σταυροδρόμι· δεν είμασταν ποτέ απομονωμένοι· μείναμε πάντα ανοιχτοί σ’ όλα τα ρεύματα – Ανατολή και Δύση· και τ’ αφομοιώναμε θαυμάσια τις ώρες που λειτουργούσαμε σαν εύρωστος οργανισμός. Είμαστε τώρα μέρος της λογοτεχνίας της Ευρώπης … και συνταραζόμαστε κι εμείς, δικαιολογημένα ή αδικαιολόγητα, από διαδοχικές κρίσεις, αποκαλυπτικές εφευρέσεις και φόβους, που δεν αφήνουν τον ανθρώπινο νου να ηρεμήσει· σαν την καλαμιά στον κάμπο. Μπροστά σ’ αυτά τι μας μένει για να βαστάξουμε αν απαρνηθούμε τον εαυτό μας; Δε μένω τυφλός στα ψεγάδια μας, αλλά έχω την ιδιοτροπία να πιστεύω στον εαυτό μας…
… Η προσωπική μου εμπειρία μου δείχνει πως το πράγμα που με βοήθησε, περισσότερο από κάθε άλλο, δεν ήταν οι αφηρημένοι στοχασμοί ενός διανοούμενου, αλλά η πίστη και η προσήλωσή μου σ’ έναν κόσμο ζωντανών και περασμένων ανθρώπων· στα έργα τους, στις φωνές τους, στο ρυθμό τους, στη δροσιά τους. Αυτός ο κόσμος, όλος μαζί, μου έδωσε το συναίσθημα πως δεν είμαι μια αδέσποτη μονάδα, ένα άχερο στ’ αλώνι. Μου έδωσε τη δύναμη να κρατηθώ ανάμεσα στους χαλασμούς που ήταν της μοίρας μου να δω. Κι ακόμη, μ’ έκανε να νιώσω, όταν ξαναείδα το χώμα που με γέννησε, πως ο άνθρωπος έχει ρίζες, κι όταν τις κόψουν πονεί, βιολογικά, όπως όταν τον ακρωτηριάσουν. …
…Κι όλα τούτα θα μπορούσα να τα ονομάσω με τη λέξη παράδοση, που την ακούμε κάποτε ψυχρά και μας φαίνεται υπόδικη. Αλήθεια, υπάρχουν ροπές που νομίζουν πως η παράδοση μας στρέφει σε έργα παρωχημένα και ανθρώπους παρωχημένους· πως είναι πράγμα τελειωμένο και άχρηστο για τις σημερινές μας ανάγκες· πως δεν μπορεί να βοηθήσει σε τίποτε τον σημερινό τεχνοκρατικό άνθρωπο που γνώρισε φριχτούς πολέμους και φριχτότερα στρατόπεδα συγκέντρωσης, που αμφιταλαντεύεται ανάμεσα στην κατάσταση του θηρίου και την κατάσταση του ανδροειδούς. Η παράδοση είναι λοιπόν ένα περιττό βάρος που πρέπει να εξοβελιστεί; Μου φαίνεται πως αυτές οι ροπές εκπορεύονται από τη σύγχρονη απελπισία για την αξία του ανθρώπου. Είναι τα συμπτώματα ενός πανικού, που εν ονόματι του ανθρώπου τείνουν να κατακερματίσουν την ψυχή του ανθρώπου. Όμως τι απομένει αν βγάλουμε από τη μέση τον άνθρωπο; …
…Αλλά ότι και να κάνουμε, όσο και να μας απελπίζουν κάποτε οι κακές πλευρές της πολυμήχανης εφευρετικότητάς μας, είμαστε ένας λαός με παλικαρίσια ψυχή, που κράτησε τα βαθιά κοιτάσματα της μνήμης του σε καιρούς ακμής και σε αιώνες διωγμών και άδειων λόγων. Τώρα που ο τριγυρινός μας κόσμος μοιάζει να θέλει να μας κάνει τρόφιμους ενός οικουμενικού πανδοχείου, θα την απαρνηθούμε άραγε αυτή τη μνήμη; Θα το παραδεχτούμε τάχα να γίνουμε απόκληροι; Δε γυρεύω μήτε το σταμάτημα, μήτε το γύρισμα προς τα πίσω· γυρεύω το νου, την ευαισθησία και το κουράγιο των ανθρώπων που προχωρούν εμπρός”.
Φέτος το θέμα της διαθεματικής μας είναι "Οι 4 εποχές". Οι μαθητές έχουν ήδη αναφερθεί στις τέσσερις εποχές στο Νηπιαγω γείο, αλλά τα παιδιά έχουν συναντήσει τις εποχές και τους μήνες και στην καθημερινή τους ζωή όταν μετράνε το χρόνο στην οικογένειά τους, μέσα στα παραμύθια και στις ιστορίες της γιαγιάς.
Επισκεφθήκαμε λοιπόν την νέα αίθουσα χαλάρωσης και δημιουργικών δραστηριοτήτων του σχολείου μας, για να αποχαιρετήσουμε το Φθινόπωρο διαβάζοντας το βιβλίο " Τα παιδιά του Φθινοπώρου", Λότη Πέτροβιτς Ανδρουτσοπούλου, εκδ. Πατάκη.
Στο βιβλίο ο Σεπτέμβρης, ο Οκτώβρης και ο Νοέμβρης, όμοια σαν τα παιδιά των ανθρώπων, αντιμετωπίζουν καθένα τα δικά του προβλήματα, τις δικές του τις δυσκολίες, χωρίς να παύουν να παίζουν και να γελούν, αλλά και χωρίς να παραλείπουν να μας θυμίζουν με πρωτότυπο τρόπο όσα γνωρίζουμε από την παράδοση για τους φθινοπωρινούς μήνες.
Τα παιδιά απόλαυσαν την ανάγνωση του παραμυθιού, χαλάρωσαν και ταξίδεψαν στον κόσμο των ηρώων αλλά και δραματοποίησαν κάποιες από τις σκηνές του παραμυθιού.
Στην ενότητα " Μια παράσταση στην πλατεία", οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με το Θέατρο Σκιών και είδαν παράσταση του Καραγκιόζη. Με αφορμή τη δραστηριότητα 3, σελ.39 του τετραδίου εργασιών Γλώσσας και αφού συζητήσαμε για τα στοιχεία που πρέπει να υπάρχουν σε μια αφίσα (τίτλος έργου, εικονογράφηση, πρωταγωνιστές, χρόνος και τόπος που θα πραγματοποιηθεί η παράσταση, κόστος εισιτηρίων), δημιούργησαν σε ένα χαρτονάκι Α4 τη δική τους αφίσα, για μία παράσταση Καραγκιόζη.
Μέσω του παιχνιδιού τα παιδιά μαθαίνουν την προπαίδεια πιο ευχάριστα. Το ντόμινο προσφέρεται για ατομική ή ομαδική εξάσκηση. Εκτυπώνουμε το αρχείο σε χρωματιστά χαρτόνια Α4. Κόβουμε τα καρτελάκια και ανακατεύουμε. Βρίσκουμε την καρτέλα που γράφει «Αρχίζω εδώ» και υπολογίσουμε το πρώτο γινόμενο. Ψάχνουμε την καρτέλα που γράφει το αποτέλεσμα που υπολογίσαμε και με τον ίδιο τρόπο συνεχίζουμε στο επόμενο γινόμενο, μέχρι να τοποθετήσουμε όλα τα καρτελάκια στη σειρά.
| Από τον σπόρο στο φυτό | Η ζωή των λουλουδιών 
| Εκπαιδευτικα Βιντεο
