Κυριακή 15 Φεβρουαρίου 2026

Κείμενο επεξεργασίας με θέμα την ειρήνη

 


Ερμηνευτικές:

Με ποιες εικόνες αποδίδει ο ποιητής τις χαρές της ειρηνικής ζωής; Ποια απ' αυτές σας συγκινεί περισσότερο και γιατί;

Λεξιλογικές:

           Σχηματίζω την οικογένεια λέξεων της λέξης «ειρήνη» και «όνειρο»

Γραμματικές:

1.           Χρονική αντικατάσταση στο ρήμα «γυρνάει».

2.            Κλίνω το επίθετο « ο φαρδύς».

Συντακτικό:

1.       Εντοπίζω στο κείμενο μια επανάληψη, μια μεταφορά, μια προσωποποίηση.

2.       Χωρίζω το ποίημα σε στροφές και αναφέρω την ομοιοκαταληξία.

Παραγωγή γραπτού λόγου

Τι άλλο μπορεί να είναι η ειρήνη; Να γράψετε ένα μικρό κείμενο με θέμα «Τι σημαίνει για μένα ειρήνη».

Εκπαιδευτικός: Έφη Καλπάκη

Το σπίτι του μεγάλου Ηλια Βενέζη στο Αϊβαλί!



Η οικία Μιχαήλ Μέλλου, του καταγόμενου από την Κεφαλλονιά πατέρα του συγγραφέα και της λεσβιακής καταγωγής μητέρας του (Βενέζης λεγόταν ο παππούς του Δημήτριος από την πλευρά της μητέρας του, το όνομα του οποίου χρησιμοποίησε σαν λογοτεχνικό ψευδώνυμο) βρίσκεται στο απάνω πλατύ σοκάκι του Αϊβαλιού. Πολύ κοντά στην εκκλησία της Αγίας Τριάδας που επίσης καταρρέει.

Πιεζόμενος από τα συνεχή δημοσιεύματα στον ελληνικό και τουρκικό Τύπο αλλά και από την τοπική κοινωνία και τους φορείς της, ο ιδιώτης ιδιοκτήτης του σπιτιού ξεκίνησε εργασίες αποκατάστασης οι οποίες μάλιστα, εξωτερικά τουλάχιστον, έχουν προχωρήσει σημαντικά. Ήδη, αποκαταστάθηκε η στέγη του εμβληματικού για τον Μικρασιατικό Ελληνισμό σπιτιού, και οι όψεις του επιχρισμένου ξύλινου σκελετού ελαφρύ (μπαγδατί) άνω ορόφου που εδράζεται στο πέτρινο ισόγειο.
Ας σημειωθεί ότι ο ιδιώτης ιδιοκτήτης του ακινήτου αρνήθηκε να κάνει την παραμικρή δήλωση σχετικά με τη χρήση του ακινήτου. Πληροφορίες πάντως αναφέρουν ότι υπάρχει έκδηλο ενδιαφέρον από τον Δήμο.

Μέσα σε αυτήν διαδραματίστηκαν τα όσα τραγικά περιγράφει ο συγγραφέας στο ιστορικό βιβλίο του «Το Νούμερο 31328». Γεγονότα που αφορούν το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού στην Αϊβαλιώτικη Πολιτεία τον Σεπτέμβριο του 1922, τη σύλληψή του και τη ζωή του στα Τάγματα Εργασίας επί 14 μήνες έως και την απελευθέρωσή του μαζί με ελάχιστους επιβιώσαντες από τις κακουχίες συμπατριώτες του.

Ο Ηλίας Βενέζης όταν συνελήφθη ήταν μόλις 18 χρόνων. Γεννημένος στο Αϊβαλί το 1904, πέρασε με την οικογένειά του στη Μυτιλήνη στα χρόνια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και του λεγόμενου πρώτου διωγμού. Επέστρεψαν στην πολιτεία τους το 1919 και αποφοίτησε από το ιστορικό Γυμνάσιο Κυδωνιών, διάδοχο της μεγάλης Ακαδημίας Κυδωνιών! Μετά την απελευθέρωσή του από τα Τάγματα Εργασίας το φθινόπωρο του 1923, σε εφαρμογή των συμφωνημένων με τη Συνθήκη της Λωζάννης, επέστρεψε στη Μυτιλήνη. Εκεί, συνδέθηκε με τη λογοτεχνική παρέα του Στρατή Μυριβήλη ο οποίος τον παρακίνησε να καταγράψει τα όσα έζησε στην αιχμαλωσία του. Έτσι γεννήθηκε «Το Νούμερο 31328» που δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά σε συνέχειες στην εφημερίδα «Καμπάνα» της Μυτιλήνης στην οποία διευθυντής ήταν ο Μυριβήλης.


 Ας σημειωθεί ότι ο Βενέζης και ο Μυριβήλης (μαθητής και δάσκαλος δηλαδή) μοιράστηκαν το πρώτο στην ιστορία Κρατικό Βραβείο Πεζογραφίας. Και οι δυο ήταν το 1956 υποψήφιοι για την έδρα της Λογοτεχνίας στην Ακαδημία Αθηνών, στην οποία και εκλέχτηκε ο Βενέζης.

«Το Νούμερο 31328» ακολούθησαν τα εμβληματικά επίσης για την ιστορία του Μικρασιατικού Ελληνισμού μυθιστορήματα «Γαλήνη» και «Αιολική Γη». Ας σημειωθεί ότι ο Βένεζης διώχθηκε για τις πολιτικές του ιδέες στη δικτατορία του Μεταξά, ενώ στη διάρκεια της Κατοχής συνελήφθη με την κατηγορία ότι με αφορμή την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου είχε μιλήσει σε συγκέντρωση του προσωπικού της Τράπεζας της Ελλάδας όπου εργαζόταν. Φυλακίστηκε στο «Μπλοκ C», γεγονός που αποτέλεσε την αφορμή να γράψει το ομώνυμο μόνο θεατρικό του έργο. Η εκτέλεσή του απετράπη την τελευταία στιγμή μετά από αντιδράσεις του πνευματικού κόσμου.
Με πλούσιο λογοτεχνικό έργο ο Μικρασιάτης αυτός Έλληνας συγγραφέας ήταν υποψήφιος και δύο φορές για το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας, το 1960 και το 1963.

Πέθανε το 1973 και με εντολή του θάφτηκε στο νεκροταφείο του Μολύβου (Μήθυμνα) στη βόρεια Λέσβο, απέναντι από την πατρίδα του, σε ένα ανώνυμο τάφο στον οποίο επέλεξε ο ίδιος να γραφεί μόνο μια λέξη: «ΓΑΛΗΝΗ».
Το σπίτι του Βενέζη, άγνωστο στους πολλούς, ταυτοποιήθηκε από το 1970 ακόμα. Τότε επισκέφτηκαν το Αϊβαλί η αδελφή του Βενέζη, Αγάπη Μολυβιάτη, με τον γιο της, νεαρό τότε διπλωμάτη Πέτρο Μολυβιάτη. Μάλιστα φωτογραφήθηκαν έξω από το σπίτι.

Η φωτογραφία δημοσιεύτηκε τον Νοέμβριο του 1972 στο περιοδικό «Αιολικά Γράμματα» και το 1974 στη «Νέα Εστία». Κατέληξε στα χέρια του Δημητρού Ψαρρού, συγγραφέα του μνημειακού έργου «Το Αϊβαλί» στο αρχείο του οποίου πιθανότατα θα βρίσκεται. Ένα αντίγραφο της φωτογραφίας αυτής δόθηκε στον υπογράφοντα πριν από λίγα χρόνια από την Άννα Βενέζη, κόρη του Ηλία Βενέζη όταν είχε επισκεφτεί τη Μυτιλήνη.
Πηγή: https://proskynitis.blogspot.com/
Εκπαιδευτικός: Γιάννης Αλεξανδρόπουλος

Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου 2026

Οι τρεις ιεράρχες

 


Εκπαιδευτικός: Αναστασία Μπουμποπούλου




Κείμενο επεξεργασίας για μαθητές β' τάξης

 

Ερωτήσεις κατανόησης:

1.   Γιατί ο γαϊδαράκος ήταν δυσαρεστημένος τον χειμώνα και τι ονειρευόταν;

2.   Την άνοιξη που ήρθαν τα καταπράσινα λιβάδια, γιατί δεν κατάφερε τελικά να τα χαρεί;

3.   Ποιες δουλειές έπρεπε να κάνει ο γάιδαρος το καλοκαίρι και ποιες το φθινόπωρο;

4.   Γιατί στο τέλος ο γάιδαρος είπε «Χίλιες φορές ο χειμώνας!»; Τι άλλαξε στη γνώμη του;

5.   Τι μας διδάσκει το σημείωμα στο τέλος της ιστορίας για την ευτυχία;

  Κάνω Χρονική Αντικατάσταση στα ρήματα «ονειρεύομαι» και «δουλεύω».

   Κλίνω τα ουσιαστικά: ο γάιδαρος, η ζέστη, το σταφύλι στο τετράδιό μου.

1.   Βρίσκω τα συνώνυμα και τα αντίθετα των λέξεων.

μπήκε (συνώνυμο) …………… / (αντίθετο) ……………

δούλευε (συνώνυμο) …………… / (αντίθετο) ……………

αφόρητη (συνώνυμο) …………… / (αντίθετο) ………….

2.    Εντοπίζω μια παθητική και μια ενεργητική μετοχή.

Παθητική μετοχή: ………………………………………

Ενεργητική μετοχή: …………………………………….




1.   Γράφω σε τι πτώση και γένος είναι οι παρακάτω λέξεις:

τα μήλα à ______________________

την άνοιξη à ______________________

ο γάιδαρος à ______________________

των σταφυλιών à ______________________

τον στάβλο à ______________________

1.   Μετατρέπω τα ρήματα από την Ε.Φ στην Π.Φ και αντίστροφα.

ξεκουράζομαι à_________________

μεταφέρει à_________________

ονειρεύομαι à_________________

λέω à_________________

 

2.   Χωρίζω σε συλλαβές τις λέξεις.

γάιδαρος à __________________

ονειρευόταν à  __________________

 

πλημμυρίζω à  __________________

εκτιμήσεις à  __________________

 

Παραγωγή Λόγου: Το «κουτί της ηρεμίας»

Η συνέχεια της ιστορίας: «Πέρασε ένας χρόνος. Πώς είναι τώρα ο γάιδαρος τον επόμενο χειμώνα; Είναι ακόμα δυστυχισμένος ή έμαθε το μάθημά του;».

 

Κατασκευή (ομαδική): «Ο τροχός των εποχών»

·       Παίρνουμε ένα χάρτινο πιάτο και το χωρίζουμε στα 4 (Χειμώνας, Άνοιξη, Καλοκαίρι, Φθινόπωρο).

·       Σε κάθε κομμάτι, το παιδί ζωγραφίζει τον γάιδαρο να κάνει τη δουλειά που περιγράφει το κείμενο.

Ζωγραφική (ορμώμενοι από αυτήν την εικόνα)

Εκπαιδευτικός: Ελένη Νικολοπούλου