Ο Λογοτεχνικός Γραμματισμός στην πεζογραφία

Οι παρακάτω σημειώσεις απευθύνονται στους εκπαιδευτικούς ως συνδρομή στο μάθημα της επεξεργασίας κειμένου και εμπεριέχουν θεωρία για τα στοιχεία της αφήγησης.

Πατήστε εδώ

Σταύρος Παπαδάκης

Ivine and the pillow – Μια ιστορία που δε φτιάχτηκε για παιδιά

Η Ιvine και η μητέρα της αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους στη Συρία,
αφού εκεί έχει ξεσπάσει πόλεμος. Έχοντας για συντροφιά η μία την άλλη κι ́ ένα μαξιλάρι το αντίξοο ταξίδι για έναν ασφαλή τόπο ξεκινά.

Ένα βίντεο που προβάλλει τη φρικαλεότητα του πολέμου και τις επιπτώσεις του στις αθώες παιδικές ψυχές. Μέσα από αυτό μπορούν να συζητηθούν οι αξίες της ειρήνης και της οικογένειας και να μεταδοθούν αντιπολεμικά μηνύματα. Ταυτόχρονα οι μαθητές εμπλέκονται στα νέα της διεθνούς κοινότητας και αναγνωρίζουν τα σημαντικά προβλήματα της ζωής. Ως δραστηριότητες επέκτασης του βίντεο μπορούμε να προχωρήσουμε σε ασκήσεις δημιουργικής γραφής και δραματοποίηση του βίντεο, με κεντρικό ρόλο εκείνο της Ivine. Οι μαθητές θα διαπιστώσουν πως ακόμη και χωρίς διαλόγους, μόνο με τα απαραίτητα σκηνογραφικά στοιχεία, την κατάλληλη μουσική και τη γλώσσα του σώματος ένας ηθοποιός / άνθρωπος μπορεί να εκφράσει συναισθήματα και να μεταδώσει σημαντικά μηνύματα.

Εκπαιδευτικός Ευτυχία Μπακογιάννη

Παίζω και μαθαίνω τα φωνήματα

Εκπαιδευτικός Βίκυ Λιάνα

ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΕΞΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΝ ΓΡΑΠΤΟ ΚΑΙ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΟ

Η παραγωγή λόγου, τόσο του προφορικού, όσο και του γραπτού αποτελεί και πρέπει να αποτελεί μείζονα στόχο της γλωσσικής διδασκαλίας. Κυρίως όμως, κρίνεται επιτακτική η ενίσχυση της ικανότητας των μαθητών, ώστε να παράγουν λόγο και μάλιστα επικοινωνιακό. Λαμβάνοντας υπόψιν μας αυτές τις παραμέτρους, από την αρχή της χρονιάς φέρνουμε σε επαφή τους μαθητές με διάφορα είδη κειμένων, γλωσσικά παιχνίδια ακουστικής κατανόησης και ενίσχυσης της ικανότητας του προφορικού λόγου. Αρκετές καλές ιδέες για τη δημιουργία αυτών των φυλλαδίων μπορείτε να βρείτε στα βιβλία "Κλικ στα Ελληνικά".

Δείτε και κατεβάστε το φυλλάδιο εδώ

Εκπαιδευτικός Βάσω Μήτση

Μια διαφορετική καλημέρα!

Η Ashley Coston Taylor από το Βurleson του Texas διδάσκει σε παιδιά κάθε πρωί και λέει στους μαθητές να χαιρετούν ο ένας τον άλλον με χειραψίες και αγκαλιές. Ακολουθώντας το παράδειγμά της καλωσορίζουμε τους μαθητές μας με τέσσερις διαφορετικούς τρόπους καλωσορίσματος : « κόλλα πέντε» , « δίνουμε τα χέρια», « αγκαλιά», «χορεύουμε».

Ο ξεχωριστός τρόπος της «καλημέρας» έχει γίνει δεκτός με ενθουσιασμό από τους μικρούς μας μαθητές.

 Εκπαιδευτικός Βάσω Μήτση

Πούλια & Αυγερινός

ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ

Θέτουμε στους μαθητές αρχικά τις εξής ερωτήσεις:

1.   Έχετε ακούσει τις λέξεις «Πούλια» & «Αυγερινός»;

2.   Αν ναι, τι γνωρίζετε;

3     Ποιο μύθο έχετε ακούσει (εκδοχή);

4.    Τι είναι ο μύθος; Είναι πραγματική ιστορία;

5.  Γιατί υπάρχουν διαφορετικές ιστορίες στην Ελλάδα για το ίδιο θέμα; (χαρακτηριστικό μύθων – λαϊκή παράδοση)

Ας μάθουμε την αλήθεια…

Ο Αυγερινός είναι στην πραγματικότητα ο πλανήτης Αφροδίτη. Εκπέμπει το δεύτερο πιο δυνατό φως μετά το φεγγάρι! Αυτό συμβαίνει επειδή είναι ο δεύτερος πιο κοντινός πλανήτης στη γη! Από την άλλη μεριά η Πούλια είναι μια τεράστια πόλη αστεριών που εκπέμπει θερμό μπλε φως! (2500 αστέρια). Εμείς δυστυχώς μπορούμε να δούμε πολύ λίγα!

Ας γνωρίσουμε τους πλανήτες!  Solar system song for kids

https://www.youtube.com/watch?v=C_2KN8OGgyY

Ανάγνωση μύθου: https://www.willowisps.gr/main/-/14/2/2017-1

Παραμύθι

Ήταν κάποτε ένας βασιλιάς και μια βασίλισσα πολύ αγαπημένοι. Έφεραν στον κόσμο ένα πανέμορφο κοριτσάκι, που το ονόμασαν Πούλια. Όσο όμως η Πούλια μεγάλωνε κι ομόρφαινε τόσο η μητέρα της μαράζωνε κι έχανε τη δύναμή της,  χωρίς να μπορούν οι γιατροί να εξηγήσουν το γιατί. Λίγο καιρό αργότερα η καλή βασίλισσα πέθανε κι άφησε το βασιλιά και τη μικρή τους κόρη μονάχους και λυπημένους. Όλοι άρχισαν να πιέζουν το θλιμμένο βασιλιά να ξαναπαντρευτεί γρήγορα, για να μη μείνει η χώρα χωρίς βασίλισσα. Εκείνος αποφάσισε να πάρει για γυναίκα του, την κοπέλα που φρόντιζε τη μητέρα της Πούλιας όσο ήταν άρρωστη. Όμως δεν μπορούσε να φανταστεί τι κρυβόταν πίσω από το πάντα πρόθυμο χαμόγελο αυτής τη γυναίκας.

Μαζί της απέκτησε ένα γιο, που τον έβγαλαν Αυγερινό. Αμέσως ένιωσε ασφαλής πια που είχε εξασφαλίσει στο βασιλιά ένα διάδοχο και έδειξε τις αληθινές προθέσεις της απέναντι στο άμοιρο κορίτσι. Όταν ο πατέρας της δεν ήτανε μπροστά της φερόταν απαίσια. Όσο περνούσαν όμως τα χρόνια και μεγάλωνε ο Αυγερινός,, αγάπησε πολύ την αδερφή του, κι άρχισε να την υπερασπίζεται

Αυτό εξόργισε τη βασίλισσα και κρυφά μια μέρα κανόνισε να πουληθεί η Πούλια, σκλάβα. Το προηγούμενο βράδυ όμως, το πνεύμα της καλής μητέρας του κοριτσιού εμφανίστηκε στον ύπνο της και την προειδοποίησε για το σχέδιο της μητριάς της και τη συμβούλεψε.

«Παιδί μου, αύριο η μητριά σου θα θελήσει να σου χτενίσει τα μαλλιά, και να στα πλέξει με κορδέλες. Τότε θα είναι η ευκαιρία σου να το σκάσεις. Θα πεις στον Αυγερινό, να πάρει τις κορδέλες κι εσύ δήθεν κυνηγώντας τον, θα τρέξεις μαζί του μακριά από το κάστρο. Το νου σου όμως! Εκείνη θα τρέξει ξοπίσω σας και θα προσπαθήσει να σας πιάσει! Έχε λοιπόν από πριν στη τσέπη σου μια χτένα, ένα σαπούνι, και μια χούφτα αλάτι. Κάθε φορά που θα κοντεύει να σας φτάσει, θα πετάς πίσω σου κι ένα από αυτά. Ένα πράγμα μονάχα να προσέξεις! Μέχρι να φτάσετε στο επόμενο βασίλειο, δεν πρέπει να πιείτε από πουθενά νερό όσο και να διψάτε, γιατί θα το ‘χει μαγεμένο».

Έτσι κι έγινε. Την επόμενη μέρα όταν η βασίλισσα φώναξε την Πούλια για να της πλέξει τα μαλλιά, ο Αυγερινός βούτηξε απότομα τις κορδέλες κι άρχισε να τρέχει μαζί με την Πούλια. Η μητριά κατάλαβε το κόλπο και τους κυνήγησε! Όταν τα παιδιά κουράστηκαν και τους έφτασε, η Πούλια πέταξε πίσω της τη χτένα και ένα δάσος γεμάτο αγκάθια ξεπετάχτηκε αμέσως! Η μητριά από τα νεύρα της κατάφερε να ξεφύγει και να τους πλησιάσει παρά τις πληγές από τα αγκάθια! Τότε η Πούλια έριξε το σαπούνι και μεγάλα βράχια φύτρωσαν από τη γη! Πάλι όμως η μητριά με πολλή προσπάθεια κατάφερε να φτάσει τα δυο εξαντλημένα αδέλφια. Η Πούλια τότε θυμήθηκε πως είχε ακόμη στη τσέπη της τη χούφτα αλάτι. Το έβγαλε βιαστικά και το έριξε πίσω τους. Μια απέραντη λίμνη πλημμύρισε τη γη ανάμεσα στη βασίλισσα και τ’ αδέρφια, τόσο βαθιά κι απροσπέλαστη, που δεν μπορούσε ούτε η μητριά να την περάσει.

Ξέφυγαν από την μητριά όμως ο Αυγερινός διψούσε πολύ… κρατήθηκε αλλά στο τέλος ήπιε νερό από μια λούμπα και μεταμορφώθηκε σε αρνί. Η Πούλια τον αγκάλιασε και άρχισε να κλαίει. Τελικά ένα πριγκιπόπουλο τους βρήκε και μαγεμένος από την ομορφιά της την παντρεύτηκε. Πήραν και τον Αυγερινό στο παλάτι! Η μητέρα του πριγκιπόπουλου δεν ήθελε για νύφη όμως την Πούλια και για να την πικράνει σκότωσε τον Αυγερινό. Η Πούλια τον έθαψε και στο χώμα το επόμενο πρωί φύτρωσε μια πανέμορφη ροδιά! Ξαφνικά άκουσε τη φωνή του αδερφού της στο θρόισμα των φύλλων.

«Αδερφή μου αγαπημένη, από τη μια κακιά μάνα έπεσες στην άλλη.. Ας φύγουμε πια μαζί στον ουρανό, όπου δεν θα μπορεί να μας αγγίξει κανείς».

Η ροδιά άπλωσε τα κλαδιά της αγκαλιάζοντας την Πούλια, κι άρχισε να ψηλώνει τόσο, που ακούμπησε τα σύννεφα, μεταμορφώνοντας τα δυο παιδιά σε αστέρια.

Επεξεργασία Κειμένου

Ερωτήσεις

1.       Σύμφωνα με τον μύθο  τι ήταν η Πούλια και ο Αυγερινός;

2.       Τι είναι στην πραγματικότητα η Πούλια και ο Αυγερινός;

3.       Ποια υλικά πήρε η Πούλια για να σωθούν από τη μητριά;

4.       Ποιο ήταν το σχέδιο της μητριάς;

5.       Τι δεν έπρεπε να κάνει ο Αυγερινός;

Λεξιλόγιο

ü  Μύθος= φανταστική ιστορία à Μυθικός, μυθολογία, μυθομανής, μυθιστόρημα, μυθοπλασία

ü  Εκπέμπω= στέλνω προς τα έξω

Εκπέμπω σήμα κινδύνου

Γραμματική

ü  Κλίνω το ρήμα «λέω» στον Ενεστώτα

ü  Κλίνω το ρήμα «ακουμπώ» στον Αόριστο (ησα)

ü  Κλίνω το ρήμα «αρχίζω» στον Αόριστο (ισα)

Ορθογραφία

Ο μύθος λέει πως η Πούλια και ο Αυγερινός ήταν παιδιά που μεταμορφώθηκαν σε αστέρια. Όμως η Πούλια είναι μια πόλη αστεριών και ο Αυγερινός είναι ο πλανήτης Αφροδίτη.

Γραπτή Έκφραση

Α) Πώς έγινε η Σελήνη ουράνιο σώμα και γυρίζει γύρω από τη γη;

Συνέχισε την ιστορία…

«Σε ένα μικρό καλυβάκι ζούσε μια πανέμορφη κοπέλα που την έλεγαν Σελήνη»

Πώς ζούσε και τι συνέβη; Ξέφυγε από κάποιο κίνδυνο; Ήταν η τιμωρία της να ζει γύρω από τη γη για πάντα; Ήταν για το καλό της να πάψει να είναι άνθρωπος; Ταξιδεύει γύρω από τη γη κάθε μέρα για κάποιο σκοπό; Ποιος τη μεταμόρφωσε σε ουράνιο σώμα; Θα ξαναγίνει άνθρωπος ποτέ;

Β) Αν μεταμορφωνόταν η μητριά σε κάτι άλλο στο διάστημα  τι θα ήταν αυτό; Πώς θα συνέβαινε η μεταμόρφωσή της; Σε τι θα μεταμορφωνόταν; Τι θα ζούσε από εκεί και πέρα;

Εκπαιδευτικός Κατερίνα Μεμένιου

ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΡΝΑΛΗΣ «ΟΙ ΠΟΝΟΙ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ»

Μιλώντας στους μαθητές μας για τη σκληρότητα των ανθρώπων, τη φρίκη του πολέμου και για την τουρκική εισβολή προ λίγων ημερών στη Συρία, μπορούμε να διαβάσουμε, να συζητήσουμε και να ακούσουμε μελοποιημένο το εξαιρετικό ποίημα του Κώστα Βάρναλη «Οι πόνοι της Παναγιάς», αφιερώνοντάς το σε όλα εκείνα τα αθώα παιδιά, που έχασαν άδικα τη ζωή τους και ποτέ δε θα καταλάβουμε ΓΙΑΤΙ!

Πού να σε κρύψω, γιόκα μου, να μη σε φτάνουν οι κακοί;

Σε ποιό νησί του Ωκεανού, σε ποιάν κορφή ερημική;

Δε θα σε μάθω να μιλάς και τ’ άδικο φωνάξεις.

Ξέρω, πως θα ’χεις την καρδιά τόσο καλή, τόσο γλυκή,

που μες στα βρόχια της οργής ταχιά θε να σπαράξεις.

Συ θα ’χεις μάτια γαλανά, θα χεις κορμάκι τρυφερό,

θα σε φυλάω από ματιά κακή κι από κακόν καιρό,

από το πρώτο ξάφνιασμα της ξυπνημένης νιότης.

Δεν είσαι συ για μάχητες, δεν είσαι συ για το σταβρό.

Εσύ νοικοκερόπουλο, όχι σκλάβος ή προδότης.

Κι αν κάποτε τα φρένα σου το Δίκιο, φως της αστραπής,

κι η Αλήθεια σού χτυπήσουνε, παιδάκι μου, να μην τα πεις.

Θεριά οι ανθρώποι, δεν μπορούν το φως να το σηκώσουν.

Δεν είναι αλήθεια πιο χρυσή σαν την αλήθεια της σιωπής.

Χίλιες φορές να γεννηθείς, τόσες θα σε σταυρώσουν.

ΠΗΓΗ:https://e-mesara.gr/poy-na-se-krypso-gioka-moy-na-mi-se-ftanoyn-oi-kakoi-chilies-fores-na-gennitheis-toses-tha-se-stayrosoyn/?fbclid=IwAR1QTkTe1ldYrl975KhX3r-6t-uBxdHFW9yibPnr1fhImdkN9iL4_wAmZ8w

Εκπαιδευτικός Βίκυ Ντόντου